Emir
New member
Piyasa Emirleri Nelerdir? Emir Defterinin İçinde Geçen Bir Akşam
Piyasa Emirleri Nelerdir? Emir Defterinin İçinde Geçen Bir Akşam
Bir süredir borsa forumlarını okuyorum. Özellikle yeni başlayanların aynı soruyu farklı cümlelerle sorduğunu fark ediyorum: “Piyasa emri nedir ve neden bazen beklediğim fiyattan değil, başka bir fiyattan gerçekleşiyor?”
Ben de bu soruyu ilk kez duyduğumda, piyasa emrini yalnızca “hemen al veya sat” şeklinde düşünmüştüm. Sonra bir akşam, üç arkadaşın sohbetine kulak misafiri olduğumu hayal ederek konuyu baştan düşünmeye başladım. Çünkü borsadaki emir ekranı, aslında yalnızca rakamlardan oluşan soğuk bir tablo değil. Her fiyatın arkasında bir beklenti, her emrin arkasında bir karar, her alışın karşısında da bir satış niyeti var.
Hikâyemiz de tam burada başlıyor.
1. Bölüm: Yağmurlu Bir İstanbul Akşamı ve Tek Bir Soru
Akşam saatlerinde küçük bir kafede üç kişi oturuyorduk: Mert, Elif ve ben.
Mert yıllardır piyasaları takip eden, tablo ve grafiklerle düşünmeyi seven biriydi. Bir konu hakkında konuşurken ilk yaptığı şey, problemi parçalara ayırmak olurdu. “Önce mekanizmayı anlayalım, sonra karar veririz,” demeyi severdi.
Elif ise insan davranışlarını okumakta oldukça başarılıydı. Bir şirketin bilançosuna bakarken bile çalışanların, müşterilerin, yöneticilerin ve yatırımcıların nasıl tepki verebileceğini konuşurdu. Ona göre piyasa sadece rakamlardan değil, insanların beklentilerinden de oluşuyordu.
O akşam telefonunu masanın üzerine bıraktı ve bana dönüp sordu:
“Piyasa emri neden bu kadar yanlış anlaşılıyor?”
Ben cevap vermeden Mert araya girdi:
“Çünkü insanlar ‘piyasa’ kelimesini ‘mevcut fiyat’ zannediyor.”
Elif başını salladı.
“Bir de ‘hemen gerçekleşsin’ ile ‘istediğim fiyattan gerçekleşsin’ arasındaki farkı gözden kaçırıyorlar.”
İşte mesele tam olarak buydu.
Piyasa emri, özellikle Borsa İstanbul Pay Piyasası açısından, fiyat belirtilmeden yalnızca miktarın girildiği ve emrin karşı taraftaki uygun emirlerle eşleşmeye çalıştığı bir emir türüdür. Borsa İstanbul'un açıklamasına göre piyasa emri, karşı taraftaki en iyi fiyatlı emirlerden başlayarak miktar karşılanana kadar eşleşir; karşılanamayan kısım ise pasife yazılmaz ve iptal edilir.
Mert peçetenin üzerine iki sütun çizdi.
“Bak,” dedi. “Burada asıl mesele fiyat değil, öncelik.”
2. Bölüm: Emir Defteri Aslında Ne Anlatıyor?
Peçetenin sol tarafına “Alış”, sağ tarafına “Satış” yazdı.
“Bir hisseyi almak isteyenlerle satmak isteyenler aynı yerde buluşuyor. Sen piyasa emri verdiğinde, ‘Ben şu fiyattan alırım’ demiyorsun. Daha çok, ‘Karşı tarafta şu anda bulunan uygun satışlardan miktarımı karşıla’ diyorsun.”
Bu ayrım küçük görünüyordu ama aslında çok önemliydi.
Örneğin bir hisse için satış tarafında şöyle bir tablo olduğunu düşünelim:
- 100 adet - 50,00 TL
- 200 adet - 50,05 TL
- 300 adet - 50,10 TL
Sen 150 adetlik piyasa alış emri verdin.
İlk 100 adet 50,00 TL'den karşılanabilir.
Geri kalan 50 adet ise 50,05 TL'den gerçekleşebilir.
Dolayısıyla ekranda gördüğün sonuç tek bir fiyat olmak zorunda değildir.
Mert gülümsedi:
“İşte yeni başlayanların en çok şaşırdığı yer burası.”
Elif ise başka bir soru sordu:
“Peki neden biri böyle bir emir kullanmak istesin?”
Çünkü bazen yatırımcı için işlemin gerçekleşme ihtimali, belirli bir fiyatı korumaktan daha önemli olabilir.
Örneğin hızlı hareket eden bir piyasada yatırımcı, belirli miktarı mümkün olduğunca hızlı almak veya satmak isteyebilir. Ancak bunun karşılığında fiyat konusunda belirsizliği kabul etmiş olur.
Burada piyasa emrinin temel mantığını tek cümleyle özetlemek mümkün:
Piyasa emri, fiyatı değil işlemin gerçekleşmesini önceliklendiren bir emir yaklaşımıdır.
Ama bu, “hangi fiyattan olursa olsun alırım” demenin her durumda sınırsız ve risksiz bir karşılığı olduğu anlamına gelmez. Emir defterinin derinliği, karşı tarafta bekleyen miktarlar, likidite ve piyasanın hareketliliği sonucu etkileyebilir.
3. Bölüm: Mert'in Stratejisi, Elif'in Sorusu
Mert telefonundan bir grafik açtı.
“Ben olsam,” dedi, “önce emir defterine bakarım. Ne kadar likidite var? Karşı tarafta yeterli miktar bulunuyor mu? Sonra piyasa emri kullanıp kullanmayacağıma karar veririm.”
Bu, onun çözüm odaklı yaklaşımıydı. Önce problemi tanımlıyor, sonra değişkenleri sıralıyordu.
Elif ise başka bir noktaya dikkat çekti:
“Sen hep ‘ben ne yapmak istiyorum?’ diye bakıyorsun. Ben bir de ‘karşı taraftaki insanlar neden böyle emir veriyor?’ diye düşünürüm.”
Mert güldü.
“Sonuçta emir defterindeki herkesin hikâyesini bilemeyiz.”
“Elbette bilemeyiz,” dedi Elif. “Ama piyasadaki fiyat hareketlerinin yalnızca matematikten oluşmadığını hatırlamak önemli.”
Bu konuşma bana ilginç bir şey düşündürdü.
Finans dünyasında erkeklerin daha analitik, kadınların ise daha duygusal olduğu şeklindeki eski klişeler çok kolay tekrarlanabiliyor. Oysa gerçek hayatta durum bundan çok daha karmaşık.
Mert'in stratejik düşünmesi onun erkek olmasından değil, yıllarca problem çözme alışkanlığı geliştirmesinden kaynaklanıyordu.
Elif'in ilişkileri, beklentileri ve insan davranışlarını hesaba katması da kadın olmasından değil, farklı bir düşünme biçimine sahip olmasından ileri geliyordu.
Üstelik Elif gerektiğinde Mert kadar matematiksel düşünebiliyor, Mert de insanların korku ve beklentilerinin piyasayı nasıl etkilediğini gayet iyi anlayabiliyordu.
Belki de yatırım dünyasında ihtiyacımız olan şey tam olarak buydu: strateji ile empatiyi birbirinin alternatifi değil, tamamlayıcısı olarak görmek.
4. Bölüm: “Piyasa” Kelimesinin Tarihsel Yükü
Konuşma ilerledikçe konu yalnızca emir türlerinden çıktı.
Elif, “Piyasa dediğimiz şey aslında çok eski bir fikir,” dedi.
Haklıydı.
İnsanlar yüzyıllardır malların, emeklerin ve sermayenin değiş tokuş edildiği alanlar oluşturuyor. Önceleri fiziksel pazarlar vardı. Tüccarlar mallarını getiriyor, alıcılar fiyat teklif ediyor, taraflar pazarlık ediyordu.
Modern finans piyasaları bu pazarlığın büyük bölümünü elektronik sistemlere taşıdı.
Eskiden bir tacirin “Şu fiyata satarım” demesiyle başlayan süreç, bugün milisaniyeler içinde bilgisayar sistemleri tarafından eşleştirilebiliyor.
Ama insan davranışı ortadan kalkmadı.
Sadece biçim değiştirdi.
Bir yatırımcı “sat” düğmesine bastığında ekranda yalnızca bir emir görünür. Fakat o emrin arkasında korku, ihtiyaç, strateji, portföy dengesi, kâr beklentisi veya riskten kaçınma gibi sayısız neden olabilir.
İşte piyasa emirlerini anlamanın toplumsal tarafı da burada ortaya çıkıyor.
Borsa yalnızca fiyatların hareket ettiği bir mekanizma değildir. Aynı zamanda toplumdaki beklentilerin, risk algısının, ekonomik koşulların ve haber akışının birbirine bağlandığı bir alandır.
Bu yüzden bir piyasa emrini sadece “butona basmak” olarak görmek, mekanizmanın önemli bir bölümünü kaçırmak anlamına gelir.
5. Bölüm: Bir Piyasa Emrinin İçinde Saklanan Risk
Mert bu kez peçeteye büyük harflerle şunu yazdı:
“HIZIN BİR BEDELİ VARDIR.”
Sonra örneği değiştirdi.
Diyelim ki bir hisse senedinin satış tarafında:
- 50,00 TL'de 50 adet,
- 50,10 TL'de 100 adet,
- 50,30 TL'de 500 adet
bekliyor.
Sen 300 adetlik piyasa alış emri gönderiyorsun.
İlk 50 adet 50,00 TL'den,
sonraki 100 adet 50,10 TL'den,
kalan 150 adet ise 50,30 TL'den gerçekleşebilir.
Bu durumda ortalama gerçekleşme fiyatın, ekranda işlem öncesinde gördüğün en iyi satış fiyatından daha yüksek olabilir.
Buna çoğu zaman kayma (slippage) denir.
Özellikle likiditenin düşük olduğu veya fiyatların çok hızlı hareket ettiği piyasalarda bu konu daha önemli hale gelir.
Elif hemen ekledi:
“Bir de psikolojik tarafı var. İnsanlar fiyatın hızla yükseldiğini görünce ‘kaçırıyorum’ diye piyasa emri verebiliyor.”
Mert başını salladı.
“İşte stratejinin duyguyu kontrol etmesi gereken yer burası.”
Bu cümleyi not aldım.
Çünkü piyasa emrinin kendisi kötü değildir.
Sorun, hangi koşulda kullanıldığını bilmeden kullanılmasıdır.
6. Bölüm: Piyasa Emri ile Limit Emir Arasındaki Fark
Kafede sessizlik oldu.
Sonra Elif, konuyu günlük hayattan bir örnekle anlattı:
“Bir araba satın aldığını düşün. ‘Bu arabayı bugün kesinlikle alacağım’ dersen, önceliğin işlemi tamamlamaktır. Ama ‘Ben bu araca en fazla şu kadar öderim’ dersen, fiyatı kontrol etmeyi tercih ediyorsun.”
İlk yaklaşım piyasa emrinin mantığını anlamaya yardımcı olur.
İkinci yaklaşım ise limit emrine benzer.
Borsa İstanbul Pay Piyasası'nda limit fiyatlı emirlerde hem fiyat hem miktar belirtilir ve gerçekleşmeyen bölüm, emir koşullarına bağlı olarak sistemde bekleyebilir. Piyasa emirlerinde ise fiyat belirtilmez; karşı taraftaki en iyi fiyatlardan başlayarak eşleşme gerçekleşir ve karşılanamayan miktar pasife yazılmaz.
Basitçe:
Piyasa emri: “Şu miktarı mevcut uygun fiyatlardan gerçekleştir.”
Limit emir: “Şu miktarı belirlediğim fiyat veya daha iyi bir fiyattan gerçekleştir.”
Buradaki “veya daha iyi” kısmı özellikle önemlidir.
Alış emrinde yatırımcının belirlediği limit fiyatın daha düşük seviyelerinde gerçekleşme mümkün olabilir. Satış emrinde ise belirlenen fiyatın daha yüksek seviyelerinde gerçekleşme mümkün olabilir.
Fakat limit emir de sihirli bir araç değildir.
Fiyat hedefinize ulaşmazsa işlem gerçekleşmeyebilir.
Yani yatırımcı aslında iki farklı riski yönetmektedir:
Piyasa emrinde: fiyat belirsizliği daha önemlidir.
Limit emrinde: işlemin gerçekleşmeme ihtimali daha önemlidir.
İyi yatırım kararları çoğu zaman “hangi emir daha iyi?” sorusundan değil, “ben şu anda hangi riski taşımayı kabul ediyorum?” sorusundan çıkar.
Piyasa Emirleri Nelerdir? Emir Defterinin İçinde Geçen Bir Akşam
Bir süredir borsa forumlarını okuyorum. Özellikle yeni başlayanların aynı soruyu farklı cümlelerle sorduğunu fark ediyorum: “Piyasa emri nedir ve neden bazen beklediğim fiyattan değil, başka bir fiyattan gerçekleşiyor?”
Ben de bu soruyu ilk kez duyduğumda, piyasa emrini yalnızca “hemen al veya sat” şeklinde düşünmüştüm. Sonra bir akşam, üç arkadaşın sohbetine kulak misafiri olduğumu hayal ederek konuyu baştan düşünmeye başladım. Çünkü borsadaki emir ekranı, aslında yalnızca rakamlardan oluşan soğuk bir tablo değil. Her fiyatın arkasında bir beklenti, her emrin arkasında bir karar, her alışın karşısında da bir satış niyeti var.
Hikâyemiz de tam burada başlıyor.
1. Bölüm: Yağmurlu Bir İstanbul Akşamı ve Tek Bir Soru
Akşam saatlerinde küçük bir kafede üç kişi oturuyorduk: Mert, Elif ve ben.
Mert yıllardır piyasaları takip eden, tablo ve grafiklerle düşünmeyi seven biriydi. Bir konu hakkında konuşurken ilk yaptığı şey, problemi parçalara ayırmak olurdu. “Önce mekanizmayı anlayalım, sonra karar veririz,” demeyi severdi.
Elif ise insan davranışlarını okumakta oldukça başarılıydı. Bir şirketin bilançosuna bakarken bile çalışanların, müşterilerin, yöneticilerin ve yatırımcıların nasıl tepki verebileceğini konuşurdu. Ona göre piyasa sadece rakamlardan değil, insanların beklentilerinden de oluşuyordu.
O akşam telefonunu masanın üzerine bıraktı ve bana dönüp sordu:
“Piyasa emri neden bu kadar yanlış anlaşılıyor?”
Ben cevap vermeden Mert araya girdi:
“Çünkü insanlar ‘piyasa’ kelimesini ‘mevcut fiyat’ zannediyor.”
Elif başını salladı.
“Bir de ‘hemen gerçekleşsin’ ile ‘istediğim fiyattan gerçekleşsin’ arasındaki farkı gözden kaçırıyorlar.”
İşte mesele tam olarak buydu.
Piyasa emri, özellikle Borsa İstanbul Pay Piyasası açısından, fiyat belirtilmeden yalnızca miktarın girildiği ve emrin karşı taraftaki uygun emirlerle eşleşmeye çalıştığı bir emir türüdür. Borsa İstanbul'un açıklamasına göre piyasa emri, karşı taraftaki en iyi fiyatlı emirlerden başlayarak miktar karşılanana kadar eşleşir; karşılanamayan kısım ise pasife yazılmaz ve iptal edilir.
Mert peçetenin üzerine iki sütun çizdi.
“Bak,” dedi. “Burada asıl mesele fiyat değil, öncelik.”
2. Bölüm: Emir Defteri Aslında Ne Anlatıyor?
Peçetenin sol tarafına “Alış”, sağ tarafına “Satış” yazdı.
“Bir hisseyi almak isteyenlerle satmak isteyenler aynı yerde buluşuyor. Sen piyasa emri verdiğinde, ‘Ben şu fiyattan alırım’ demiyorsun. Daha çok, ‘Karşı tarafta şu anda bulunan uygun satışlardan miktarımı karşıla’ diyorsun.”
Bu ayrım küçük görünüyordu ama aslında çok önemliydi.
Örneğin bir hisse için satış tarafında şöyle bir tablo olduğunu düşünelim:
- 100 adet - 50,00 TL
- 200 adet - 50,05 TL
- 300 adet - 50,10 TL
Sen 150 adetlik piyasa alış emri verdin.
İlk 100 adet 50,00 TL'den karşılanabilir.
Geri kalan 50 adet ise 50,05 TL'den gerçekleşebilir.
Dolayısıyla ekranda gördüğün sonuç tek bir fiyat olmak zorunda değildir.
Mert gülümsedi:
“İşte yeni başlayanların en çok şaşırdığı yer burası.”
Elif ise başka bir soru sordu:
“Peki neden biri böyle bir emir kullanmak istesin?”
Çünkü bazen yatırımcı için işlemin gerçekleşme ihtimali, belirli bir fiyatı korumaktan daha önemli olabilir.
Örneğin hızlı hareket eden bir piyasada yatırımcı, belirli miktarı mümkün olduğunca hızlı almak veya satmak isteyebilir. Ancak bunun karşılığında fiyat konusunda belirsizliği kabul etmiş olur.
Burada piyasa emrinin temel mantığını tek cümleyle özetlemek mümkün:
Piyasa emri, fiyatı değil işlemin gerçekleşmesini önceliklendiren bir emir yaklaşımıdır.
Ama bu, “hangi fiyattan olursa olsun alırım” demenin her durumda sınırsız ve risksiz bir karşılığı olduğu anlamına gelmez. Emir defterinin derinliği, karşı tarafta bekleyen miktarlar, likidite ve piyasanın hareketliliği sonucu etkileyebilir.
3. Bölüm: Mert'in Stratejisi, Elif'in Sorusu
Mert telefonundan bir grafik açtı.
“Ben olsam,” dedi, “önce emir defterine bakarım. Ne kadar likidite var? Karşı tarafta yeterli miktar bulunuyor mu? Sonra piyasa emri kullanıp kullanmayacağıma karar veririm.”
Bu, onun çözüm odaklı yaklaşımıydı. Önce problemi tanımlıyor, sonra değişkenleri sıralıyordu.
Elif ise başka bir noktaya dikkat çekti:
“Sen hep ‘ben ne yapmak istiyorum?’ diye bakıyorsun. Ben bir de ‘karşı taraftaki insanlar neden böyle emir veriyor?’ diye düşünürüm.”
Mert güldü.
“Sonuçta emir defterindeki herkesin hikâyesini bilemeyiz.”
“Elbette bilemeyiz,” dedi Elif. “Ama piyasadaki fiyat hareketlerinin yalnızca matematikten oluşmadığını hatırlamak önemli.”
Bu konuşma bana ilginç bir şey düşündürdü.
Finans dünyasında erkeklerin daha analitik, kadınların ise daha duygusal olduğu şeklindeki eski klişeler çok kolay tekrarlanabiliyor. Oysa gerçek hayatta durum bundan çok daha karmaşık.
Mert'in stratejik düşünmesi onun erkek olmasından değil, yıllarca problem çözme alışkanlığı geliştirmesinden kaynaklanıyordu.
Elif'in ilişkileri, beklentileri ve insan davranışlarını hesaba katması da kadın olmasından değil, farklı bir düşünme biçimine sahip olmasından ileri geliyordu.
Üstelik Elif gerektiğinde Mert kadar matematiksel düşünebiliyor, Mert de insanların korku ve beklentilerinin piyasayı nasıl etkilediğini gayet iyi anlayabiliyordu.
Belki de yatırım dünyasında ihtiyacımız olan şey tam olarak buydu: strateji ile empatiyi birbirinin alternatifi değil, tamamlayıcısı olarak görmek.
4. Bölüm: “Piyasa” Kelimesinin Tarihsel Yükü
Konuşma ilerledikçe konu yalnızca emir türlerinden çıktı.
Elif, “Piyasa dediğimiz şey aslında çok eski bir fikir,” dedi.
Haklıydı.
İnsanlar yüzyıllardır malların, emeklerin ve sermayenin değiş tokuş edildiği alanlar oluşturuyor. Önceleri fiziksel pazarlar vardı. Tüccarlar mallarını getiriyor, alıcılar fiyat teklif ediyor, taraflar pazarlık ediyordu.
Modern finans piyasaları bu pazarlığın büyük bölümünü elektronik sistemlere taşıdı.
Eskiden bir tacirin “Şu fiyata satarım” demesiyle başlayan süreç, bugün milisaniyeler içinde bilgisayar sistemleri tarafından eşleştirilebiliyor.
Ama insan davranışı ortadan kalkmadı.
Sadece biçim değiştirdi.
Bir yatırımcı “sat” düğmesine bastığında ekranda yalnızca bir emir görünür. Fakat o emrin arkasında korku, ihtiyaç, strateji, portföy dengesi, kâr beklentisi veya riskten kaçınma gibi sayısız neden olabilir.
İşte piyasa emirlerini anlamanın toplumsal tarafı da burada ortaya çıkıyor.
Borsa yalnızca fiyatların hareket ettiği bir mekanizma değildir. Aynı zamanda toplumdaki beklentilerin, risk algısının, ekonomik koşulların ve haber akışının birbirine bağlandığı bir alandır.
Bu yüzden bir piyasa emrini sadece “butona basmak” olarak görmek, mekanizmanın önemli bir bölümünü kaçırmak anlamına gelir.
5. Bölüm: Bir Piyasa Emrinin İçinde Saklanan Risk
Mert bu kez peçeteye büyük harflerle şunu yazdı:
“HIZIN BİR BEDELİ VARDIR.”
Sonra örneği değiştirdi.
Diyelim ki bir hisse senedinin satış tarafında:
- 50,00 TL'de 50 adet,
- 50,10 TL'de 100 adet,
- 50,30 TL'de 500 adet
bekliyor.
Sen 300 adetlik piyasa alış emri gönderiyorsun.
İlk 50 adet 50,00 TL'den,
sonraki 100 adet 50,10 TL'den,
kalan 150 adet ise 50,30 TL'den gerçekleşebilir.
Bu durumda ortalama gerçekleşme fiyatın, ekranda işlem öncesinde gördüğün en iyi satış fiyatından daha yüksek olabilir.
Buna çoğu zaman kayma (slippage) denir.
Özellikle likiditenin düşük olduğu veya fiyatların çok hızlı hareket ettiği piyasalarda bu konu daha önemli hale gelir.
Elif hemen ekledi:
“Bir de psikolojik tarafı var. İnsanlar fiyatın hızla yükseldiğini görünce ‘kaçırıyorum’ diye piyasa emri verebiliyor.”
Mert başını salladı.
“İşte stratejinin duyguyu kontrol etmesi gereken yer burası.”
Bu cümleyi not aldım.
Çünkü piyasa emrinin kendisi kötü değildir.
Sorun, hangi koşulda kullanıldığını bilmeden kullanılmasıdır.
6. Bölüm: Piyasa Emri ile Limit Emir Arasındaki Fark
Kafede sessizlik oldu.
Sonra Elif, konuyu günlük hayattan bir örnekle anlattı:
“Bir araba satın aldığını düşün. ‘Bu arabayı bugün kesinlikle alacağım’ dersen, önceliğin işlemi tamamlamaktır. Ama ‘Ben bu araca en fazla şu kadar öderim’ dersen, fiyatı kontrol etmeyi tercih ediyorsun.”
İlk yaklaşım piyasa emrinin mantığını anlamaya yardımcı olur.
İkinci yaklaşım ise limit emrine benzer.
Borsa İstanbul Pay Piyasası'nda limit fiyatlı emirlerde hem fiyat hem miktar belirtilir ve gerçekleşmeyen bölüm, emir koşullarına bağlı olarak sistemde bekleyebilir. Piyasa emirlerinde ise fiyat belirtilmez; karşı taraftaki en iyi fiyatlardan başlayarak eşleşme gerçekleşir ve karşılanamayan miktar pasife yazılmaz.
Basitçe:
Piyasa emri: “Şu miktarı mevcut uygun fiyatlardan gerçekleştir.”
Limit emir: “Şu miktarı belirlediğim fiyat veya daha iyi bir fiyattan gerçekleştir.”
Buradaki “veya daha iyi” kısmı özellikle önemlidir.
Alış emrinde yatırımcının belirlediği limit fiyatın daha düşük seviyelerinde gerçekleşme mümkün olabilir. Satış emrinde ise belirlenen fiyatın daha yüksek seviyelerinde gerçekleşme mümkün olabilir.
Fakat limit emir de sihirli bir araç değildir.
Fiyat hedefinize ulaşmazsa işlem gerçekleşmeyebilir.
Yani yatırımcı aslında iki farklı riski yönetmektedir:
Piyasa emrinde: fiyat belirsizliği daha önemlidir.
Limit emrinde: işlemin gerçekleşmeme ihtimali daha önemlidir.
İyi yatırım kararları çoğu zaman “hangi emir daha iyi?” sorusundan değil, “ben şu anda hangi riski taşımayı kabul ediyorum?” sorusundan çıkar.